Bổ ngữ khả năng 可能补语

Bổ ngữ khả năng 可能补语 trong Tiếng Trung

1. Dẫn nhập
Bổ ngữ khả năng (可能补语) là điểm ngữ pháp quan trọng, thường được học từ HSK3 đến HSK4. Cấu trúc này dùng để diễn tả khả năng thực hiện hoặc đạt được kết quả của một hành động trong điều kiện cụ thể. Nắm vững bổ ngữ khả năng sẽ giúp bạn diễn đạt chính xác ý như "làm được", "không nhìn thấy", "ăn hết", "không mang lên được".

2. Kiến thức chuẩn
Bổ ngữ khả năng được tạo bằng cách thêm 得 hoặc 不 vào giữa động từ và bổ ngữ kết quả hoặc bổ ngữ xu hướng.

Cấu trúc 1: Động từ + 得 + Bổ ngữ
Dùng để diễn tả hành động có khả năng hoàn thành hoặc đạt được kết quả.
Ví dụ:
我听得懂老师的话。
Wǒ tīng de dǒng lǎoshī de huà.
Tôi nghe hiểu lời giáo viên.
这本书我看得完。
Zhè běn shū wǒ kàn de wán.
Quyển sách này tôi đọc hết được.

Cấu trúc 2: Động từ + 不 + Bổ ngữ
Dùng để diễn tả hành động không có khả năng hoàn thành hoặc đạt được kết quả.
Ví dụ:
我听不懂他说的话。
Wǒ tīng bu dǒng tā shuō de huà.
Tôi không nghe hiểu lời anh ấy nói.
这个箱子太重，我搬不上去。
Zhège xiāngzi tài zhòng, wǒ bān bu shàngqù.
Chiếc thùng này quá nặng, tôi không mang lên được.
这里太远，我看不见。
Zhèlǐ tài yuǎn, wǒ kàn bu jiàn.
Ở đây quá xa, tôi không nhìn thấy.

Lưu ý

• Bổ ngữ khả năng diễn tả khả năng khách quan, không phải ý muốn hay năng lực cá nhân.

• Không dùng 没（有） để phủ định bổ ngữ khả năng, mà dùng 不.

• Dễ nhầm với 能、会、可以: các từ này diễn tả năng lực, khả năng hoặc sự cho phép, còn bổ ngữ khả năng nhấn mạnh việc đạt được kết quả của hành động.

3. Lỗi sai thường gặp
❌ 我听没懂老师的话。

✅ 我听不懂老师的话。

Bổ ngữ khả năng phủ định bằng 不, không dùng 没.

❌ 我得看懂这本书。

✅ 我看得懂这本书。

得 phải đứng giữa động từ và bổ ngữ.

❌ 我不看见他。

✅ 我看不见他。

Cần dùng đúng cấu trúc Động từ + 不 + Bổ ngữ.

❌ 我能听得老师的话。

✅ 我听得懂老师的话。

Sau 得 phải là bổ ngữ như 懂、见、完、到…, không phải tân ngữ.

❌ 这个字我写得错。

✅ 这个字我写不错。／这个字我写错了。

写得错 không phải cấu trúc bổ ngữ khả năng; cần dùng 写不错 (không thể viết sai) hoặc 写错了 (đã viết sai) tùy ý nghĩa.

4. Mẹo ghi nhớ

• Bổ ngữ khả năng có dạng Động từ + 得/不 + Bổ ngữ.

• 得 biểu thị làm được, 不 biểu thị không làm được.

• Dùng để nói khả năng đạt được kết quả của hành động.

• Không dùng 没 để phủ định bổ ngữ khả năng.

• Hãy nhớ: 能 nói về khả năng, còn 得/不 + bổ ngữ nói về việc hành động có đạt được kết quả hay không.